XXVXXV · Eridu’dan Babil’e Kutsal Mimari: E-Abzu (Su Evi), Esagila ve Etemenanki’nin 7 Katı

Enûma Eliš’in Altıncı Tabletinde (VI:50–70), kozmik düzen kurulduktan ve insan yaratıldıktan sonra Anunnaki meclisi şükran olarak kazmaları eline alır ve iki yıl boyunca tuğla dökerek Esagila’yı (Sümerce É.SAG.ÍL — ‘Başı Yüce Olan Ev’) inşa eder. Tapınak doğrudan Apsû’nun (Enki’nin derin bilgelik sularının) karşısına/üzerine kurulur ve tepesi gökyüzüne yükseltilir.

Bu mimari zincir Mezopotamya’nın en eski şehri Eridu’daki E-Abzu (‘Abzu Evi / Engur Evi’) ile başlar. Arkeolojik kazılarda Eridu’da üst üste inşa edilmiş 18 tapınak katmanı bulunmuştur: En alttaki ilk sunak, bakir kum tepesinin ve tatlı su aynasının hemen üzerindedir. Binlerce yıl boyunca hiçbir kral bu ilk su kaynağının yerini terk etmemiş, her yeni tapınağı bir öncekinin temeli üzerine yükseltmiştir.

Babil’de ise Esagila’nın hemen yanında yükselen yedi katlı ziggurat Etemenanki (É.TEMEN.AN.KI — ‘Gök ve Yerin Temel Platformu Evi’), yeryüzü ile gökyüzünü birbirine bağlayan kozmik merdivendir. Zigguratın 7 katı, hem gezegensel küreleri hem de Marduk’un 50 Kutsal İsmi külliyatındaki 7 Kozmik Kapıyı (1. Kapıdaki arınmadan 7. Kapıdaki zirve tapınağı Šaḫūru’ya yükselişi) somutlaştırır.

İçsel mimaride E-Abzu insanın bilinçaltı derinliği ve kalp pınarıdır; Etemenanki omurga boyunca yükselen 7 bilinç basamağıdır; Esagila ise başın tepesinde uyanan yüksek idraktir.