XXŞamaş (Utu), ‘Kittum u Mīšarum’ ve Kozmik Adalet

Sümer’de Utu, Akad ve Babil’de Şamaş olarak onurlandırılan Güneş Tanrısı, sabahları Doğu Dağlarının (Mašu) kapılarını testeresiyle keserek doğar ve gökyüzünü boydan boya geçerken yeryüzündeki hiçbir çatının, hiçbir gizli anlaşmanın ve hiçbir mahkemenin ondan saklanamadığı ‘Her Şeyi Gören Göz’ olur.

Ünlü Hammurabi Kanunları Dikilitaşı’nın (MÖ 18. yüzyıl, bazalt stel) en tepesinde Kral Hammurabi kendi gücünü övmez; tahtta oturan Güneş Tanrısı Şamaş’ın önünde saygıyla ayakta durur ve Şamaş’ın elinden ‘Halkayık (Halkalı Çember) ve Ölçü Çubuğu’nu (Rod and Ring — doğru ölçü ve sınır sembollerini) teslim alır. Dikilitaşın amacı açıkça yazılmıştır: ‘Güçlünün zayıfı ezmemesi, yetime ve dula adalet sağlanması için.’

Babil hukuk ve ahlak felsefesi iki kavramın dengesi üzerine kuruludur: Birincisi ‘Kittum’dur (Sabit Hakikat, Doğruluk ve Kozmik Yasa — Güneşin her gün şaşmadan doğması gibi değişmez doğruluk). İkincisi ise ‘Mīšarum’dur (Düzeltme, Hakkaniyet ve Merhamet — borç kölesi olmuş yoksulların borçlarının silinip hayata yeniden başlatılması).

Mezopotamya salonunun son sözü budur: Yıldızları okumak, rüyaları çözmek ve tabletleri bilmek güzeldir; fakat Kittum (dürüstlük) ve Mīšarum (zayıfı koruyan adalet) olmadan hiçbir ruhsal bilgi Şamaş’ın güneşinin altında ayakta kalamaz.