XIIIManyak: Şaman Cübbesi, Demir Pusatlar ve Kozmik Harita

Altay, Tuva ve Hakas kamlarının ritüel cübbesi olan ‘Manyak’ (veya Kaftan), üzerine rastgele demirler dikilmiş bir giysi değil; her dikişi rüyalar ve ustalar tarafından belirlenmiş taşınabilir bir evren haritasıdır. Bir kam Manyak’ını sırtına geçirdiğinde kişisel kimliğinden soyunur ve üç dünyanın elçisi konumuna girer.

Cübbenin omuzlarında ve başında yer alan kartal, baykuş veya turna tüyleri (Üst Dünya ve kuş uçuşu bilinci); sırtındaki ve göğsündeki dövme demir iskelet parçaları, çıngıraklar (Kıngırak) ve bakır/tunç aynalar (Küzgü / Toli — Orta Dünya’da enerjiyi yansıtan kalkan); etek uçlarından sarkan kumaş ve deri şeritler ise (Alt Dünya’nın yılanları ve su yolları) bütün kozmosu tek bedende toplar.

Özellikle göğüs ve sırtta taşınan yuvarlak tunç ayna (‘Toli’ veya ‘Küzgü’), şamanik geleneğin en derin sembollerinden biridir: Ayna, dışarıdan gelen bulanık veya ağır projeksiyonları geri yansıtırken, kamın kendi kalbinin temizliğini de sürekli denetlemesini hatırlatır.

Modern uygulayıcı günlük hayatta 15 kiloluk demir pusatlı bir Manyak giymez; ancak evindeki çalışma alanında veya üzerinde taşıdığı küçük bir doğal taş, gümüş/tunç bir mühür ya da sadece ritüelde giydiği sade keten/yün bir şal, zihne ‘şimdi kutsal alana giriyoruz’ sinyalini veren modern Manyak’tır.